Mijn blog

Fight, flight of freeze: welk patroon houdt jouw groei tegen?

Geschreven door Vanessa Bos | Aug 9, 2026, 6:26:24 AM

Ik zit met een kop koffie achter mijn laptop , de hond zit lekker bij me, op mijn favoriete werkplek, de tuinkamer, en luister naar het Masterclass  van Merel, de productieve ondernemer. Ergens in de eerste tien minuten schrijf ik driftig mee in mijn papieren boekje, niet omdat ik iets compleet nieuws hoor, maar omdat ze iets hardop zegt wat ik allang voelde, zonder er ooit de juiste woorden voor te hebben gehad.

Ze heeft het over twee soorten ondernemers. De sneltreinen, die schijnbaar moeiteloos vooruit razen. En de struggelaars.

Ik voel meteen: dat ben ik geweest. Misschien nog steeds, af en toe.

Ze legt uit dat struggelaars drie patronen laten zien.

  • Het eerste: constant wisselen van strategie, geen focus.

  • Het tweede: heel veel beweging, maar geen echte actie, plannen maken, cursussen volgen, weer een nieuw idee, zonder ooit door te pakken.

  • Het derde: verlamming. Niet weten waar te beginnen, en dus maar niks doen.

Ik denk terug aan mezelf een paar maanden geleden. Aan hoe ik begon met wat ik toen de VANA-methode noemde, en hoe dat via allerlei omwegen uiteindelijk uitkwam bij Qozy. Achteraf waren al die omwegen nodig. Maar op het moment zelf voelde het niet als een lijn. Het voelde als hollen.

En dan zegt Merel de zin die alles voor me op zijn plek zet.

Dit zijn geen karaktereigenschappen, zegt ze. Dit zijn onze primaire overlevingsreacties.

  • Constant wisselen van strategie: dat is fight.

  • Beweging zonder actie: dat is flight.

  • Verlamming: dat is freeze.

Ik zet mijn koffie neer.

Want ineens hoor ik mezelf niet meer als "ongedisciplineerd" of "chaotisch", twee etiketten die ik mezelf de afgelopen jaren best vaak heb opgeplakt. Ik hoor een brein dat precies doet waarvoor het gemaakt is. Duizenden jaren geleden hield vechten, vluchten of bevriezen ons in leven bij een tijger. Vandaag houdt datzelfde systeem ons klein, precies op het moment dat we iets willen bouwen wat groter is dan onszelf.

Ondernemen ís onveilig. Onzeker. Elke dag opnieuw.

Merel legt uit hoe je die onveiligheid weghaalt. Niet door harder te werken, of door nóg een cursus te volgen. Maar door een voorspelbaar sales- en marketingsysteem neer te zetten. Iets waar je op kan bouwen.

Ik glimlach, want dit is precies waar ik de afgelopen weken mee bezig ben. Iemand stelde me de vraag waar ik gelijk mee aan de slag ging. Wat is je doel voor einde jaar? Bijvoorbeeld 10.000 users op Qozy en hoe kun je vanaf daar terugrekenen naar nu. Wat zijn de acties om dan te doen?

Geen vaag verlangen. Een concreet getal, met een datum eraan vast.

We rekenen terug. Het is nu begin augustus. Eind december hebben we vier maanden. Welke stappen moeten we zetten om daar exponentieel naartoe te groeien?

Merel geeft in haar masterclass een voorbeeld dat blijft hangen. Twee ondernemers, zelfde startpunt: 1.000 euro omzet, en de wens om naar 3.000 euro te groeien.

  • Ondernemer A gaat aan de slag met een Excel-planning. Optimaliseert de website. Schrijft een nieuwe blogpost.

  • Ondernemer B denkt terug aan een netwerkevenement. Tien visitekaartjes uitgedeeld. Twee kennismakingsgesprekken. Eén klant. Een conversie van 10%. Voor 3.000 euro heeft hij dus 3 klanten nodig — 30 visitekaartjes. En om zeker te weten dat het lukt, bouwt hij een buffer in: 40.

Dat is het verschil tussen hopen dat het goedkomt, en weten wat je moet doen.

Ik herken mezelf zeker wel in ondernemer A. Ik ben, ergens grappig genoeg, ooit webanalist geweest. Ik kan prima analyseren, het liefst alleen niet over mezelf.

Doelen op uitkomst en doelen op proces

Alle ondernemers hebben doelen, maar de goede ondernemers hebben naast doelen op uitkomst ook doelen op het proces. Dat is echt de sales strategie. Voor het krijgen van 10.000 user op Qozy betekent dit bijvoorbeeld:

  • elke dag een TikTok.

  • Elke dag vijf contacten met professionals.

  • Drie keer per week een podcast en een blog.

Kleine, meetbare stappen.

En daar hoort ook het vieren bij. Niet pas bij 10.000 gebruikers, maar al bij de eerste honderd, dan duizend. Dan naar tweeduizend. Vierduizend. Elke stap een reden om even stil te staan. Of als je al een maand lang alle processtappen hebt afgetikt. 

Want die energie, het gevoel dat het lukt, dat je vooruitgang boekt, is wat je nodig hebt om door te zetten wanneer het spannend wordt.

Tegen het einde van de masterclass deelt Merel nog één ding dat blijft hangen. Het allerbelangrijkste principe van allemaal: bied meer waarde dan de prijs die je vraagt.

Under promise, over deliver.

Ik denk aan mijn eigen handboek, van 17 euro. Aan hoe zeker ik ervan ben dat wie ermee aan de slag gaat, er veel meer uithaalt dan dat kleine bedrag. En ik besef: dat is precies het verschil tussen halen en brengen.

Ik kom niet iets halen bij jou. Ik kom iets brengen.

En als dat klopt, als je oprecht meer geeft dan je vraagt, dan wordt de prijs vanzelf een no-brainer. Dan hoef je niet meer te "leuren". Dan sta je voor de volle honderd procent achter wat je aanbiedt, gewoon omdat het waar is.

Als de masterclass afloopt, sluit ik mijn laptop en blijf nog even zitten.

Ik denk aan die drie patronen. Fight, flight, freeze. Aan hoeveel jaar ik dacht dat mijn eigen chaos een karaktergebrek was, terwijl het gewoon een overlevingsreactie was op iets wat oprecht spannend is: iets nieuws bouwen, zonder garantie.

Nu mijn vraag aan jou: welk patroon herken jij het meest bij jezelf? Fight, flight, of freeze?

En wat zou er veranderen als je wist dat het geen karaktergebrek is, maar gewoon je brein dat probeert je veilig te houden?